YAPI DENETİM SİSTEMİ
Ülkemiz, Yapı denetim sistemi ile ilk olarak 10.04.2000 tarih ve 24016 sayılı resmi gazetede yayınlanan 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname ile tanışmış ve 27 pilot ilde uygulamaya konmuştur. Fakat yapılan itirazlar neticesinde Anayasa Mahkemesi, kanunun iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar vermiştir. Yapı denetim sistemi kısa bir aradan sonra; 13.07.2001 tarih ve 24461 sayılı resmi gazetede yayınlanan 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve bu kanuna dayalı Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği ile bu sefer 19 pilot ilde tekrar uygulamaya konmuştur. Bu iller; Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu, Bursa, Çanakkale, Denizli, Düzce, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova ‘dır. Bu uygulama halen pilot uygulama olarak 19 ilde devam etmektedir. Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin son hali 05.02.2008 tarih ve 26778 sayılı resmi gazetede yayınlanarak halen uygulanmaktadır.
Yapı Denetimin amacı kanunda da belirtildiği üzere; can ve mal güvenliğini teminen, imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamaktır. Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.
4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun gereği, Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek,
b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek, yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak, bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek,
c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek,
d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje, teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek, malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak,
e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek, denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde, durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek,
f) İş yerinde, iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak, uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek,
g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek,
h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek,
ı) Zemin, malzeme ve imalata ilişkin deneyleri, şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak.
Yeryüzünün en aktif deprem kuşaklarından birinde yer alan ve çarpık kentleşme sorunu yaşayan ülkemiz için Yapı Denetim Sistemi hayati önem taşımaktadır.
.jpg)
